Referentie · Amerikaanse belasting · landenpagina's

De Amerikaanse estate tax: het geval van de Nederlandse ingezetene

Wat het Amerikaans-Nederlandse verdrag concreet verandert voor een Nederlandse ingezetene die op Amerikaanse beurzen genoteerde ETF's aanhoudt.

← De Amerikaanse estate tax: het algemene mechanisme

Een verdrag van 1969, nooit gemoderniseerd

Nederland en de Verenigde Staten zijn verbonden door een verdrag over nalatenschappen van 15 juli 1969 — het oudste van de “moderne” verdragen in onze tabel, en het enige dat nooit door een protocol is bijgewerkt. Zijn logica van toewijzing via het domicilie is wel degelijk die van het Franse, Duitse en Britse verdrag; maar zijn becijferde beschermingsmechanismen dateren uit 1969 en zijn nooit geïndexeerd. Het resultaat is een contrastrijk profiel: volledige bescherming waar de toewijzing werkt, schrale bescherming waar ze dat niet doet.

Het lot van de ETF's: toewijzing aan het domicilie

De kern van de tekst past in één zin: buiten onroerend goed en activa van een vaste inrichting zijn de goederen alleen belastbaar in de staat van het domicilie van de overledene. De effecten — aandelen, fondsdeelnemingen, ETF's — vallen onder deze regel: die van een Nederlandse ingezetene die geen Amerikaans staatsburger is, zijn alleen in Nederland belastbaar, ongeacht het bedrag. Net als bij Franse, Duitse en Britse ingezetenen is het niet een krediet dat de Amerikaanse belasting tot nul terugbrengt: het is de verdragstoewijzing die haar van meet af aan uitsluit.

De tekst gaat zelfs verder in een detail dat op maat van de belegger is gesneden: een vaste plaats die uitsluitend dient om effecten voor eigen rekening te beleggen of te verhandelen — rechtstreeks of via een broker — vormt geen vaste inrichting. Zelfs de actieve belegger die zijn Amerikaanse rekening zelf beheert, creëert door die enkele activiteit geen belastbaar ankerpunt in de Verenigde Staten.

Amerikaanse staatsburgers en de zevenjarenregel

Twee voorbehouden. De Amerikaanse staatsburgers, om te beginnen: de staat van staatsburgerschap behoudt het recht de zijnen te belasten, waar zij ook gedomicilieerd zijn. Vervolgens de dubbele domicilies: een staatsburger van een van beide staten die minder dan zeven van de laatste tien jaar in de andere is gedomicilieerd, kan onder voorwaarden (beroeps- of studiematige reden of daarmee gelijkgesteld, zonder duidelijke intentie om te blijven) worden geacht gedomicilieerd te zijn in zijn staat van staatsburgerschap. Een recent trans-Atlantisch traject kan het verdragsdomicilie dus verplaatsen — voor de betrokkenen volstaat deze pagina niet.

De zwakke plek: Amerikaans onroerend goed

Hier onderscheidt Nederland zich — in negatieve zin. Voor de goederen die de Verenigde Staten bij een Nederlandse ingezetene mogen belasten (Amerikaans onroerend goed in de eerste plaats), biedt het verdrag van 1969 noch het naar rato berekende krediet van de Franse en Duitse protocollen, noch het Britse plafond “als een Amerikaanse ingezetene”. Het bepaalt alleen dat geen belasting verschuldigd is als de belastbare waarde niet boven de $ 30.000 uitkomt, met een afvlakking daarboven — een ondergrens die in 1969 is vastgesteld en nooit geïndexeerd, vandaag lager dan de Amerikaanse interne drempel van $ 60.000 die hoe dan ook van toepassing is.

Concreet: de Nederlandse ingezetene die een huis van $ 800.000 in de Verenigde Staten bezit, heeft, anders dan zijn Franse, Duitse of Britse buren, geen noemenswaardige verdragsbescherming boven de gemeenrechtelijke drempel. De Amerikaanse belasting treft het meerdere volgens het tarief, tot 40%. De dubbele belasting wordt vervolgens via een krediet in Nederland verzacht — maar een krediet vergoedt de laagste belasting, het wist de hoogste niet uit.

De langstlevende echtgenoot

De huwelijksbepaling van de tekst van 1969 werkt in de omgekeerde richting van wat men hier zou verwachten: ze verlicht de Nederlandse belasting op bepaalde goederen van een Amerikaanse overledene, niet de Amerikaanse belasting op de nalatenschap van een Nederlandse ingezetene. Aan Amerikaanse kant geen conventionele huwelijksaftrek: de blootgestelde overdrachten tussen echtgenoten (Amerikaans onroerend goed) vallen onder het gemene recht voor niet-ingezetenen, dat duidelijk minder gunstig is. Voor de ETF's speelt de vraag niet: ze vallen buiten het Amerikaanse bereik door de toewijzing aan het domicilie.

Wat niet verandert: de procedure

De verdragstoewijzing weert de belasting, niet de wrijving. Bij overlijden bevriest de Amerikaanse broker de tegoeden tot het overdrachtscertificaat van de IRS; om dat te verkrijgen, dient de nalatenschap Form 706-NA in en claimt daarin het voordeel van het verdrag. Belasting nul op de effecten, volledig dossier, termijnen in maanden: alles wat de algemene pagina beschrijft, blijft waar voor de Nederlandse ingezetene. De overlevingsliquiditeit van de erfgenamen wordt buiten Amerikaanse rekeningen gepland.

Aan Nederlandse kant

Wat de Verenigde Staten laten lopen, belast Nederland volgens zijn eigen regels: de erfbelasting treft elke begunstigde op zijn deel, tegen tarieven en vrijstellingen die afhangen van de verwantschapsband — en Nederlanders die emigreren blijven tien jaar lang binnen het bereik. De Amerikaanse ETF's van een overleden Nederlandse ingezetene komen in deze grondslag terecht als elk willekeurig wereldwijd activum. Het verdrag voorkomt de dubbele belasting; het creëert noch schaft de Nederlandse belasting af.

Antwoorden in het ontwerp

Voor de Nederlandse ingezetene die geen Amerikaans staatsburger is, is de conclusie er een met twee snelheden. Op de ETF's is het beeld even helder als in Frankrijk of Duitsland: Amerikaans fiscaal risico door de tekst geweerd, procedurele wrijving volledig — voorbereid nalatenschapsdossier, liquiditeit van de erfgenamen buiten Amerikaanse rekeningen, UCITS-vervanging voor wie zelfs de procedure wil afschaffen. Op Amerikaans onroerend goed daarentegen beschermt het verdrag bijna niet: het is het enige van de vier grote “moderne” landen waar rechtstreeks bezit van Amerikaans onroerend goed, op zichzelf, een structurele afweging met een professional verdient.